پایگاه خبری آمریکایی «اکسیوس» گزارش داده است که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور جمهوری اوکراین، در طی مذاکرات صلح با روسیه، بهگونهای عمل کرد که منجر به برانگیختن خشم دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده آمریکا، شد. واشنگتن نیز به مرحلهای رسیده بود که حمایت نظامی خود از دولت اوکراین را متوقف مینمود. این گزارش که بر اساس اطلاعات بهدستآمده از سه مقام آمریکایی مطلع ارائه شده است، نشان میدهد که تنش بین ترامپ و زلنسکی بهطور قابل توجهی افزایش یافته است بهگونهای که متحدان اروپایی نیز نگران شدهاند. این اختلافات ممکن است بهعنوان تشویق برای ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور فدراسیون روسیه، برای ادامه سیاست قلمروطلبانه خود عمل کند.
طبق گزارش مارک کاپوتو در اکسیوس، روابط ترامپ و زلنسکی از سال ۲۰۱۹ — زمانی که ترامپ در تلاش بود تا زلنسکی را وادار به بررسی پروندههای مرتبط با فرزند جو بایدن کند — همواره مشکلآلود بوده است. شش مقام ارشد دولت آمریکا اعلام کردند که پنج رویداد در طول ۹ روز گذشته، خشم ترامپ، مایک پنس (معاون سابق)، و مارکو روبیو (عضو مجلس سنای آمریکا) را برانگیخته است و نشان داده است که زلنسکی «هنوز تسلط کافی بر فنون مذاکره برای جلب حمایت ترامپ» را ندارد.
۱. نشست ۱۲ فوریه
استیون منوچین، وزیر سابق خزانهداری ایالات متحده، در کییف با زلنسکی دیدار کرد تا پیشنهاد دسترسی ایالات متحده به معادن اوکراین در ازای تضمین امنیتی ارائه دهد. ترامپ پس از این نشست به رسانهها اظهار داشت که زلنسکی «بیادبانه» جلسه با منوچین را به تأخیر انداخته است زیرا «در حال استراحت بود.»
۲. نشست ۱۴ فوریه
مایک پنس و مارکو روبیو بهمنظور دریافت موافقت نهایی زلنسکی بر توافقنامهای مرتبط با حقوق معادن با او ملاقات کردند. با این حال، مقامات آمریکایی اعلام کردند که زلنسکی با بیان اینکه «بدون تصویب پارلمان، اختیار قانونی برای امضای این توافق را ندارد»، طرف آمریکایی را غافلگیر کرد.
۳. رد عمومی پیشنهاد در ۱۵ فوریه
زلنسکی بهصورت علنی از امضای توافقنامه امتناع ورزید. منابع کاخ سفید اشاره کردند که اظهارات وی به خبرنگاران مبنی بر اینکه «این توافق به نفع منافع ملی اوکراین مستقل نیست»، با اظهارات مثبت وی در شبکه اجتماعی ایکس (پیشتر توییتر) در روز پیشین تناقض داشت.
۴. انتقاد از نشست صلح ۱۸ فوریه
هنگامی که مارکو روبیو و استفان ویتکوف، فرستاده ترامپ به خاورمیانه، در عربستان سعودی با مذاکرهکنندگان روس برای گفتگوها درباره صلح نشستند، زلنسکی این نشست را بهدلیل عدم حضور نمایندگان اوکراین محکوم کرد. این اقدام خشم ترامپ را برانگیخت و وی بهطور نادرست ادعای کرد که زلنسکی «آغازگر جنگ است» و «حمایت مردمی وی تنها ۴٪ است.»
۵. تشدید تنش در ۱۹ فوریه
زلنسکی در پاسخ اظهار داشت که ترامپ «در فضای اطلاعات نادرست زندگی میکند.» ترامپ نیز با اتهامزنی به زلنسکی مبنی بر تبدیل شدن از «یک کمدین» به «دیکتاتوری بدون انتخابات» و خودداری از محکومیت پوتین، فشارها را افزایش داد.
واکنش مقامات آمریکا
مایک پنس این اقدامات زلنسکی را «شرمآور» خواند و افزود: «او باید شکایات خود را در مذاکرات خصوصی با دیپلماتهای آمریکایی مطرح میکرد. این رفتار نهتنها حمایت رئیسجمهور آمریکا را جلب نمیکند، بلکه اثر معکوس خواهد داشت.» سه مقام دولت آمریکا این اظهارات را بهعنوان تهدید غیرمستقیم به قطع حمایت از اوکراین تفسیر کردند.
تلاش برای توافق معدنی در سایه تنشها
با وجود بیاعتمادی و خشم ترامپ، تیم وی به مذاکرات با زلنسکی برای دستیابی به توافقی جنجالبرانگیز درباره حقوق معادن، بهعنوان بخشی از یک طرح صلح احتمالی، ادامه دادند. بر اساس گزارش اکسیوس، انتظار میرود تیم ترامپ زلنسکی را تحت فشار قرار دهد تا از ادعای حاکمیت بر شبهجزیره کریمه (ضمیمهشده توسط روسیه در سال ۲۰۱۴)، شرق اوکراین و سواحل دریای آزوف (اشغالشده در تهاجم ۲۰۲۲) صرفنظر کند.
انتقادات به رویکرد آمریکا
برخی تحلیلگران لیبرال، اصرار ایالات متحده بر دریافت سهمی از منابع معدنی اوکراین را مشابه «اخاذی مافیایی» توصیف کردهاند و هشدار دادهاند که این کشور نهتنها حقوق ارضی و معدنی خود را از دست خواهد داد، بلکه در مقابل آن مزیت چندانی کسب نخواهد کرد. یک مقام دولت ترامپ نیز بهطور خصوصی این توافق را «معامله ناسالم» نامیده است.
منبع: اکسیوس
