آموزش ترجمه مقاله: اصول، روش‌ها و تکنیک‌های ترجمه مقالات تخصصی

ترجمه کردن، راه و روش دارد. باید با فنون آن آشنا باشید و با ظرافت‌های نوشتاری و کلامی، اقدام به تولید متنی کنید که برای خواننده آن دل‌پذیر، روان و گویاست.

منبعی که شروع به ترجمه آن می‌کنید از اهمیت زیادی برخوردار است. اگر این منبع غنی و مناسب نباشد، برای ارائه متنی ترجمه‌شده که از استانداردهای کافی برخوردار است به مشکل برخواهید خورد.

پس با داشتن یک منبع خوب و رعایت اصولی عمومی در کنار استفاده از ظرافت‌های نگارشی و دقت به اصطلاحات و قواعد، متنی مطلوب خواهید نوشت که خواننده را به خود جذب می‌کند. در ادامه از راه‌کارهایی خواهیم گفت که به شما در پیدا کردن بهترین روش ترجمه مقالات کمک خواهد کرد.

نحوه ترجمه مقاله تا حد زیادی وابسته به سلیقه و شیوه کاری هر مترجم است. اما باید بدانید که اصولی کلی هم در این زمینه وجود دارد که در چارچوب آن هر مترجم، انتخاب‌های شخصی خود را پیاده‌سازی می‌کند. قبل از اینکه روش ترجمه مقاله شخصی خود را در ترجمه مقالات پیاده کنید باید حتما به این مراحل توجه داشته باشید.

مترجمان حرفه‌ای هم همیشه به مراحل کلی زیر برای ترجمه مقاله پای‌بند هستند:

  • کلیت متن را به خوبی درک کنید و نگاهی جامع به بخش‌های مختلف آن داشته باشید. این مرور به شما کمک می‌کند تا بدانید که قرار است با چه طرح و برنامه‌ای کار ترجمه خود را پیش ببرید.
  • شروع کردن متن بعد از بررسی کلیت آن از جمله اقداماتی است که مترجمان حرفه‌ای انجام می‌دهند. اگر زیاد از حد تعلل کنید و مرحله قبل را به اصطلاح عامیه کِش بدهید، امکان دارد که روند ترجمه به آن خوبی که انتظار دارید، پیش نرود. پس بهتر است، شروع به ترجمه کنید و رسیدگی به جزئیات را در طول فرایند ترجمه انجام بدهید.
  • بعد از انجام ترجمه و استفاده از روش ترجمه به سبک خودتان باید کار مرور و دوباره‌خوانی متن را انجام بدهید تا یک مقاله بی‌نقص تحویل بدهید. برای رسیدن به نتیجه‌ای خوب، مرور دوباره و چندباره شما را یاری می‌کند.
  • انواع روش ترجمه مقاله متنوع است اما باید بدانید که تمام مترجمان بعد از مرور نیاز به کناره گرفتن از متن مقاله خود دارند. این استراحت و وقفه به شما کمک می‌کند تا با مراجعه مجدد به مقاله بتوانید دید بهتری برای اصلاح اشتباهات جامانده احتمالی داشته باشید. پس کمی به خودتان زمان بدهید و بعد مجددا به بررسی متن بپردازید. این فاصله گرفتن به شما کمک می‌کند تا به عنوان یک خواننده نظرات دقیق‌تری درباره اشکالات مختلف مقاله داشته باشید.
  • بررسی و ویرایش تخصصی نهایی را انجام بدهید و کار را به پایان برسانید.

نحوه ترجمه مقاله انگلیسی از روش‌ها و تکنیک‌های مختلف ساخته می‌شود اما پنج مرحله‌ فوق از واجباتی کلی است که تمام مترجمان حرفه‌ای در تیم‌های تخصصی مانند رایت می هم از آن استفاده می‌کنند.

چگونه مقاله انگلیسی ترجمه کنیم؟

نکاتی که تاکنون مطرح شد به شما در انتخاب روش ترجمه مقاله و بدل شدن به یک مترجم خبره کمک شایانی می‌کند. این نکات باید در ترجمه از هر زبانی لحاظ شوند. اما همان‌طور که می‌دانید، این روزها زبان انگلیسی از همه زبان‌ها پرکاربردتر است و احتمالا شما هم به دنبال آموزش ترجمه مقالات از این زبان هستید.

نوشتن مقالات به انگلیسی یا ترجمه آنها امری است که مانند ترجمه از/به هر زبان دیگری فرایندهای مخصوص به خود را دارد. به گام‌های زیر در ترجمه مقاله انگلیسی دقت کنید:

گام یک

در نخستین گام برای ترجمه مقاله انگلیسی یا هر زبان دیگری باید به زبان و لحن متن واقف شوید. یعنی بدانید که مقاله اصلی با چه رویکرد و دیدگاهی نوشته شده است تا بتوانید آن را به درستی و با زبان و لحنی مناسب ترجمه کنید.

گام دوم

شروع به نوشتن جملات کنید و در نگارش تعلل به خرج ندهید. با شروع نگارش و با داشتن نیم‌نگاهی به لحن و زبان متن اصلی، کار ترجمه را پیش ببرید و بدانید که با نوشتن است که می‌توانید از تکنیک‌ های ترجمه بهره ببرید و خلاقیت لازم را برای بخش‌های مختلف مقاله به کار بگیرید.

گام سوم

بعد از نوشتن متن اولیه به سراغ صیقل دادن متن بروید. باید تمام تلاش‌تان را به کار بگیرید تا تمام اشتباهات احتمالی از میان برداشته شود. اشکالات متن هم می‌تواند به صورت جاانداختن بخشی از قطعات متن خودش را نشان بدهد هم اشکالی فنی و نگارشی باشد. املا، قواعد، روانی نوشتار و همه چیز را بررسی کنید و نگذارید که ایرادی در متن باقی بماند.

گام چهارم

برای تمام مترجمان این مرحله کاملا ضروری است. در این مرحله باید از متن فاصله بگیرید و از دیدگاه یک خواننده به متن نگاه کنید. بدیهی است که وقتی، شما ترجمه‌ای را انجام می‌دهید، نگاه از بیرون به آن بسیار دشوار خواهد بود. اما با ایجاد یک وقفه می‌توانید تا حدی با نگاه یک خواننده به متن ترجمه‌تان توجه داشته باشید.

گام پنجم

در آخر باید تمام متن را از ابعاد گوناگون بسنجید به طوری که هیچ اشتباهی دیگر در آن جا نمانده باشد. یادتان باشد که بهترین روش برای ترجمه مقاله را شما مشخص می‌کنید. یعنی باید ببینید که چطور دانش‌تان در زمینه ترجمه، ویرایش و نگارش منجر به تولید یک متن و محتوای دقیق و درست می‌شود. برندی که از خود به جای می‌گذارید، حاصل ترجمه‌هایی است که از شما منتشر می‌شود پس کوشا و صبور باشید.

به راهنمای ترجمه مقاله دقت کنید

چگونه مقاله انگلیسی ترجمه کنیم؟ انتخاب روش ترجمه مقاله برای کسانی که به شکل تخصصی در این زمینه فعالیت می‌کنند بسیار ساده و آسان است اما اگر به عنوان یک مبتدی به این عرصه وارد می‌شوید باید دقت زیادی به خرج بدهید و اصول ترجمه مقالات علمی را به خوبی یاد بگیرید.

شاید بپرسید که بهترین روش ترجمه مقاله چیست؟ واقعیت این است که بهترین روش وجود ندارد. یعنی همان‌طور که گفته شد، هر مترجمی روش ترجمه مخصوص به خود را دارد. اما نکاتی وجود دارند که دانستن آنها به شما کمک می‌کند تا در این زمینه خوب و مطلوب عمل کنید و مقالاتی ایده‌آل بنویسید. در ادامه به تعدادی از نکات مهم ارائه شده است:

۱.جملات را کوتاه و مختصر بنویسید

یادتان باشد که اگر به دنبال پیدا کردن بهترین روش ترجمه مقاله هستید باید به تعداد واژگان موجود در هر جمله و عبارت دقت کافی داشته باشید. جملات بلند و طولانی برای هیچ خواننده‌ای جذاب و قابل درک نیست.

جمله‌ای که خواننده را وادار کند برای درک بهتر آن از ابتدای خط شروع به خواندن مجدد کند، نشانه‌ای از ضعف کار مترجم است. روش ترجمه مقاله مناسب در این خواهد بود که جملات مبدأ به شکلی کوتاه و مختصر به زبان مقصد ترجمه شوند. مختصر و مفید نوشتن است که جملات متن ترجمه را گویا و خواندنی می‌کند.

۲.عناصر جمله را در جای مناسب خود بگذارید

یکی دیگر از مهم‌ترین نکاتی که باید به عنوان اصول اساسی در روش ترجمه مقاله خود به کار ببرید، اهمیت دادن به مکان و جای مناسب عناصر جملات است. هر جمله‌ای در هر زبانی دارای عناصری مانند فعل، فاعل، مفعول و… است. این عناصر در هر زبانی دارای جایگاه خاص خود در عبارت هستند. پس اگر احیانا، جای فعل و فاعل یا هر عنصر دیگری از کلام را به درستی رعایت نکنید به نتیجه‌ای غیرحرفه‌ای و غیراستاندارد نزدیک می‌شوید که کفایت‌تان در امر ترجمه را به شدت زیر سوال می‌برد.

آگاهی و اِشراف مترجم به قواعد و دستور زبان مبدأ و مقصد است که از هر مقاله ترجمه، یک متن قابل‌ملاحظه می‌سازد.

۳. از آوردن گروه‌های اسمی طولانی پرهیز کنید

گاهی‌اوقات در ترجمه باید گروه اسمی طولانی متشکل از عناصر مختلف یک عبارت را کنار یکدیگر بیاورید. مثلا در همین جمله قبلی، گروه اسمی طولانی متشکل از عناصر مختلف یک گروه اسمی به شدت طولانی است که شاید در نگاه نخست باعث شود که خواننده به خوبی نتواند متوجه مفهوم و منظور آن شود. در ترجمه هم باید نهایت تلاش خود را به کار بگیرید تا از نوشتن گروه‌ها و عبارات اسمی طولانی در جملات خودداری کنید.

روش ترجمه مقاله خوب این است که جملات و عبارات در نهایت ایجاز و اختصار، مفاهیم و منظورشان را به خواننده منتقل نمایند. استفاده از جملات طولانی که پر از عبارت‌های اسمی بلند هستند به خواننده اجازه نمی‌دهد تا متوجه منظور نهایی‌تان شود. ساده‌نویسی، یک هنر است. البته منظور از ساده‌نویسی، اصلا و ابدا این نیست که از محتوایی غنی و کامل دور شوید بلکه منظور این است که تلاش‌تان را برای انتقال و القای پیام غنی متن اصلی به کار بگیرید و آن را در قالبی قابل فهم و ساده شرح بدهید. این کار، یک هنر است. نیست؟

۴.اصطلاحات و عناوین خاص را دقیق ترجمه کنید

روش ترجمه مقاله خوب در دانستن نکاتی ظریف است. مثلا اگر اصطلاحات و عبارات خاصی در جمله‌های متن وجود دارد، باید در ترجمه صحیح آنها نهایت دقت را به کار بگیرید. ضمن اینکه بعد از رسیدن به یک ترجمه دقیق از یک اصطلاح، همان را در تمام متن به کار ببرید. اصلا درست نیست که از مترادف‌های آن اصطلاح در نقاط مختلف متن استفاده کنید. باید طوری عبارات خاص و اصطلاحات را بنویسید که معنا و جایگاهی که در متن اصلی دارند به متن ترجمه هم کاملا منتقل شود.

۵.از طنز و مطایبه بپرهیزید

یادتان باشد که در ترجمه متون مختلف باید به لحن و حس و حالی که در جملات‌شان جاری است به شدت دقت داشته باشید. از طنز و مطایبه بیهوده بپرهیزید. روش ترجمه مقاله رسمی و جدی هیچ ارتباطی با طنز ندارد. پس اگر متن اصلی فاقد طنز و مطایبه است، شما هم نباید از این لحن در متن ترجمه‌تان بهره ببرید.

به متن اصلی وفادار باشید. البته باز هم تاکید می‌شود که رعایت لحن و زبان متن اصلی لازم است اما در ترجمه محتوایی که در دست دارید باید ببینید که اولویت‌های‌تان چیست. مثلا، گاهی‌اوقات از شما خواسته می‌شود که محتوای متن منبع را به شکل نقل به مضمون بنویسید. در این صورت دست‌تان بازتر خواهد بود. اما اگر قرار باشد که یک متن را دقیقا به شکل و شیوه محتوای اولیه به زبان مقصد بازگردانید باید دقت کنید که از اضافه کردن لحنی دیگر به آن خودداری نمایید.

۶. جملات معلوم را به مجهول ترجیح بدهید

یادتان باشد که جملات معلوم، بهتر درک می‌شوند و ساده‌تر هستند. جملات مجهول هم در بعضی از متون علمی قابل استفاده‌اند و حتی بهتر است از آنها استفاده شود اما در مقالات ساده و عادی که ترجمه می‌کنید، بهره گرفتن زیاد از جملات مجهول به جای جملات معلوم باعث می‌شود که خوانش و درک جملات و عبارات کمی دشوار شود. پس بنا به نوع متن مقاله و محتوایی که به ترجمه آن می‌پردازید، دست به استفاده از جملات معلوم یا مجهول بزنید.

چگونه مقاله تخصصی ترجمه کنیم؟

انتخاب روش ترجمه مقاله در حوزه‌های تخصصی کمی چالش‌برانگیزتر از موارد دیگر است. اما این به معنای نشدنی بودن نوشتن یک مقاله استاندارد و مطلوب نیست.

برای ترجمه مقاله تخصصی باید قبل از هر چیز به موضوع و محتوای متن اشراف داشته باشید. اگر ندانید که متن از نظر علمی و حرفه‌ای درباره چه چیزی صحبت می‌کند به مشکل برخواهید خورد. پس بهتر است که در درجه نخست، کسانی به سراغ ترجمه متن مقالات تخصصی بروند که با آن رشته آشنا هستند.

مثلا در سرویس ارائه خدمات ترجمه رایت می، مجموعه‌ای از مترجمان حضور دارند که هر یک در رشته‌های تحصیلی مختلف دارای دانش تخصصی هستند. از همین روی، زمانی که قرار است یک مقاله علمی و تخصصی نوشته شود، مشکلات مختلف از جمله ناآشنایی با محتوای متن اصلی پیش نمی‌آید.

در ترجمه مقاله تخصصی هم علاوه بر آگاهی از متن و فحوای هر محتوا نیاز به داشتن جرئت و اعتماد به نفس کافی برای شروع نوشتن است. باید تلاش‌تان را به کار بگیرید تا به یک جمع‌بندی ذهنی برای شروع نوشتن و ترجمه کردن برسید.

برای اینکه در ترجمه مقالات تخصصی تبحر پیدا کنید، بهتر است با تمرین هر چه بیشتر، خودتان را باتجربه کنید. مثلا مقالات علمی و تخصصی در حجم کم را ترجمه کنید و این تمرین را آن‌قدر ادامه بدهید که دیگر احساس اعتماد به نفس کافی برای این کار در وجودتان پیدا شود. اگر احساس می‌کنید که بخشی از متن خوب از کار درنیامده است هم نترسید. آن بخش را بازنویسی و روی آن فکر کنید. تمرین و تکرار در کنار دانش تخصصی و استفاده از ابزارهایی مانند دیکشنری‌های تخصصی هر رشته می‌تواند به کمک شما بیاید.

بهترین روش برای ترجمه متون انگلیسی چیست؟

اگر در کار ترجمه باشید یا به دنبال مترجمی خبره برای سپردن کار ترجمه خود به او هستید باید روش‌های درست این مسیر را بدانید. شرکت‌های خدمات ترجمه‌ای مانند رایت می از مسیرهای نوین و اصولی برای ترجمه انواع مقالات بهره می‌برند که دانستن برخی از روندهای آنها برای‌تان خالی از لطف نخواهد بود:

  • قبل از شروع ترجمه هر مقاله باید آن را به خوبی و کاملا مطالعه کنید. این مطالعه به شما کمک می‌کند تا با آمادگی از بخش‌های مختلف آن دست به کار شوید و شروع به نوشتن متن از زبانی دیگر کنید.
  • ابزارهای لازم برای نوشتن ترجمه را از قبل آماده کنید. با توجه به شناختی که از متن با خواندن مقاله پیدا کرده‌اید، دیکشنری‌ها، نرم‌افزارهای آنلاین و آفلاین و هر ابزار موثر دیگر در مسیر ترجمه مقاله انگلیسی را برای خود فراهم کنید.
  • با شروع ترجمه مقاله باید به انتخاب واژگان درست و مناسب دقت زیادی داشته باشید. از همان شروع کار، سعی کنید که برای ترجمه، حوصله و سلیقه کافی به خرج بدهید.
  • به متن اصلی وفادار باشید. یادتان باشد که لحن و سبک نویسنده اصلی را در جملات و عبارات‌تان جاری کنید. البته لازم نیست که اسیر جزئیات دست و پاگیری شوید که بود و نبودشان در متن چندان تاثیری ندارد.
  • به مخاطب فکر کنید و ببینید که قرار است چه کسی این مقاله ترجمه شده را بخواند. پس نیازها و سلیقه او را هم در مسیر ترجمه در نظر داشته باشید.

آموزش ترجمه مقاله چگونه است؟

آموزش ترجمه از طریق روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد. شرکت در کلاس‌های ترجمه از جمله رایج‌ترین روش‌هایی است که افراد مختلف از آن استفاده می‌کنند. اما این تمام ماجرا نیست. به خاطر اینکه با وجود فناوری‌های مختلف و امکانات گوناگونی که دنیای مدرن به ما ارائه می‌کند به راحتی می‌توان آموزش ترجمه مقاله و روش ترجمه مقاله را آموخت.

یکی از مهم‌ترین روش‌ها در ترجمه مقاله این است که تمرین و تکرار را در نظر داشته باشید. استفاده از نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی مختلف به شما اجازه می‌دهد تا شروع به ترجمه مقالات کنید و با تمرین و کمک این نرم‌افزارها به کار ترجمه مسلط شوید. البته باید از میان نرم‌افزارهای موجود از گزینه‌های خوبی استفاده کنید که در مسیر یادگیری، قابل اعتماد هستند. بسیاری از مترجمان حرفه‌ای و شرکت‌های خدمات ترجمه تخصصی مانند رایت می نیز در مراحلی از ترجمه سفارش مشتریان خود از این نرم‌افزارها برای ترجمه دقیق‌تر بهره می‌برند.

در آخر

باز هم تاکید می‌شود که دانستن یک زبان خارجی از شما مترجم نمی‌سازد. برای اینکه بتوانید به یک مترجم خبره بدل شوید باید تمرین و تکرار در امر ترجمه را در برنامه‌های‌تان قرار بدهید و علاوه بر آن تا جایی که می‌توانید از راه‌کارهای مناسب برای تقویت مهارت‌تان در ترجمه بهره ببرید.

همان‌طور که پیش‌تر هم عنوان شد، ترجمه خوب و روش ترجمه مقاله استاندارد در داشتن آگاهی نسبت به قواعد، اصول زیبانویسی و موارد تخصصی دیگر است. ترجمه یک فن و توأما یک هنر است. پس باید برای متخصص شدن در آن، زمان بگذارید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید