فروپاشی رژیم در ایران؛ ضرورتی برای ثبات منطقه‌ای؟

۳,۵۰۰,۰۰۰ ریال

اهمیت گزارش

گزارش مورد بحث یکی از اسناد راهبردی است که به دلیل محتوای حساس و جهت‌گیری‌های سیاسی و نظامی‌اش، توجه گسترده‌ای را در محافل سیاسی، نظامی و رسانه‌ای به خود جلب کرده است. این گزارش با تمرکز بر وضعیت کنونی ایران و تحولات منطقه‌ای، مجموعه‌ای از اهداف و توصیه‌هایی را ارائه می‌دهد که با هدف تضعیف ایران و تقویت منافع برخی بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی تدوین شده است. در خصوص اهمیت گزارش توجه به موارد زیر ضروری است:

ـ پردازش جامع به وضعیت داخلی و خارجی ایران

ـ ترویج ایده ایران ضعیف شده پس از تحولات منطقه و همچنین تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل

ـ ترغیب غرب به خصوص آمریکا و اسرائیل به تجاوز نظامی مجدد

ـ حمایت از جریان های تجزیه طلب برای به آشوب کشیدن ایران

ـ توصیه به همکاری آمریکا و اسرائیل با منافقین و جریان سلطنت طلب

ـ مفروض پنداشتن سقوط جمهوری اسلامی در آینده نزدیک

با توجه به محورهای فوق، گزارش به شدت مورد توجه محافل مختلف رژیم صهیونی قرار گرفته و از زمان انتشار بارها در رسانه‌ها و اندیشکده‌های اسرائیلی به آن استناد شده است.

توضیحات

برشی از مقدمه

ایران از زمان حملات اسرائیل به سامانه‌های دفاع هوایی این کشور در آوریل ۲۰۲۴ و ژوئن ۲۰۲۵، و همچنین حذف سران گروه‌های نیابتی خود، یعنی حماس و حزب‌الله، از نظر نظامی و راهبردی آسیب‌پذیرتر شده است. سرنگونی بشار اسد در سوریه، که به حذف تسلیحات متعارف و شیمیایی این کشور توسط اسرائیل منجر شد، توانایی ایران برای انتقال آسان تسلیحات جدید به حزب‌الله را مختل کرده است. در نتیجه، استراتژی «حلقه آتش» ایران، که با محاصره اسرائیل از طریق گروه‌های نیابتی و ایجاد عمق راهبردی برای رژیم ایران همراه بود، به‌طور کامل تضعیف شده است. این وضعیت در جنگ ۱۲ روزه ۱۳ تا ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵ به اوج خود رسید، جایی که اسرائیل با موفقیت سران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی  را هدف قرار داد و توانایی‌های هسته‌ای و موشکی بالستیک ایران را مورد حمله قرار داد. این حملات با حمله ایالات متحده به تأسیسات هسته‌ای ایران در فوردو، نطنز و اصفهان همراه شد. 

حملات نظامی که جمهوری اسلامی ایران متحمل شده، فشارهای داخلی و خارجی بیشتری را بر آن تحمیل کرده است. با توجه به حملات اخیر به ایران، افکار عمومی این کشور در حال حاضر بین مخالفت با رژیم و حمایت از آن در قالب همبستگی ملی در نوسان است. با این حال، میزان تاب‌آوری رژیم و توانایی آن برای مقابله با مخالفت‌های فرهنگی، اقتصادی و فرقه‌ای به نظام سیاسی ایران و یکپارچگی نخبگان آن بستگی دارد.

انتظار برای فروپاشی خودبه‌خودی جمهوری اسلامی بسیار بعید است. اصلاح‌طلبان و تندروها در تاکتیک‌ها، مانند میزان تعامل با غرب یا اصلاحات داخلی، اختلاف‌نظر دارند، اما در دکترین‌های راهبردی اصلی، یعنی غیرنظامی ماندن برنامه هسته‌ای، خصومت با اسرائیل و ایالات متحده، و حمایت از شبکه‌های نیابتی منطقه‌ای، همسو هستند. مخالفت با ایالات متحده و اسرائیل نقطه اجماع در ایران باقی مانده و ایده «محور مقاومت» در هسته سیاست خارجی جمهوری اسلامی قرار دارد.

با نگاه به آینده، سیاست‌گذاران غربی باید حداقل سیاستی را دنبال کنند که به فروپاشی رژیم به الهام از غرب منجر شود، نه تغییر رژیم تحت کنترل غرب. فروپاشی رژیم مستلزم تضعیف مداوم توانایی دولت برای اعمال قدرت است که در نهایت به سرنگونی ساختار سیاسی ایران منجر می‌شود. این امر تنها از طریق ترکیبی از حملات نظامی خارجی، به‌جای مداخله نظامی تمام‌عیار، که مراکز قدرت ایران از جمله تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم، مراکز فرماندهی و کنترل سپاه، و هدف قرار دادن رهبران سپاه و دانشمندان هسته‌ای را هدف قرار دهد، قابل دستیابی است. برای تحقق این امر، اسرائیل باید برتری هوایی خود را بر آسمان ایران حفظ کند تا تهدیدی معتبر علیه جمهوری اسلامی ایران نشان دهد. این باید با ارائه مشوق‌های مالی به مقامات ایرانی برای جدایی از رژیم، فراهم آوردن ثبات برای دوره پس از رژیم که در عراق پس از صدام دیده نشد، و حمایت – اما نه کنترل – از گروه‌های مخالف ایرانی برای سرنگونی جمهوری اسلامی همراه شود.

ایرانی غیرهسته‌ای که تروریسم صادر نکند، در راستای منافع راهبردی غرب است. این امر مستلزم فروپاشی رژیم است. غرب باید با گروه‌های مخالف لیبرال که گرایش‌های غربی دارند همکاری کند تا آن‌ها را برای ایجاد راه‌حلی برای «روز بعد» توانمند سازد. به این منظور، این گزارش هماهنگی غرب با نیروهای مخالف را برای ترویج انتقالی که درجه‌ای از تداوم را ارائه دهد تا از خلأ حکومتی که می‌تواند مخالفت مؤثر را تضعیف کند، جلوگیری نماید، مورد توجه قرار می‌دهد.

 

درباره نویسنده

باراک ام. سِینِر، پژوهشگر وابسته در جامعه هنری جکسون و بنیان‌گذار ” اطلاعات استراتژیک” و “انجمن آینده خلیج [فارس]” است. باراک همچنین مجری مشترک پادکست “جنگ‌های ژئوپلیتیک پدرخوانده” است. پیش‌تر، وی مدیر اطلاعات جهانی در اچ‌اس‌بی‌سی و پژوهشگر خاورمیانه در مؤسسه خدمات متحد سلطنتی (RUSI) بود که به نمایندگی از آن، گزارش‌هایی به سیاست‌گذاران دفاعی و دیپلمات‌های بین‌المللی در خصوص امنیت خاورمیانه ارائه می داد. باراک در ناتو و کالج سلطنتی مطالعات دفاعی سخنرانی کرده است. وی همچنین اولین و موفق‌ترین کنفرانس جهانی را در لندن در مؤسسه خدمات متحد سلطنتی (RUSI) در سال ۲۰۱۱ درباره دولت‌-ملت فلسطین برگزار کرد که پیامدهای امنیتی منطقه را با حضور نمایندگان برجسته اسرائیلی، فلسطینی، آمریکایی و اروپایی بررسی نمود. پیش از پیوستن به RUSI، باراک یکی از بنیان‌گذاران جامعه هنری جکسون در وست‌مینستر بود و به‌عنوان مدیر بخش خاورمیانه بزرگ این جامعه فعالیت داشت.

باراک در سال ۲۰۱۸ کتابی با عنوان “ریسک‌های تجاری ورود به بازار ایران: چرا تحریم‌ها سرمایه‌گذاری در جمهوری اسلامی ایران را به گزینه‌ای پرریسک تبدیل می‌کند” منتشر کرد. باراک تحلیل‌ها و نظرات کارشناسی خود را برای شبکه‌های بین‌المللی از جمله الجزیره، بی‌بی‌سی، سی‌ان‌ان، سی‌سی‌تی‌وی چین، فاکس نیوز، اسکای نیوز، صدای آمریکا، و رسانه‌هایی چون بلومبرگ، رویترز، آسوشیتدپرس، استاندارد ایونینگ، اورشلیم پست و شین‌هوا ارائه داده است.

درباره جامعه هنری جکسون

برنامه بریتانیای جهانی، برنامه‌ای تحقیقاتی در جامعه هنری جکسون است که هدف آن آگاه‌سازی عمومی از نیاز به سیاست ژئواستراتژیک باز، بااعتمادبه‌نفس و گسترده بریتانیا در قرن بیست و یکم است که از نقاط قوت منحصربه‌فرد بریتانیا نه تنها به عنوان مدافع لیبرالیسم و دموکراسی ملی، بلکه به عنوان نگهبان هر دو نظم اروپایی و بین‌المللی بهره می‌برد.

مرکز نوین خاورمیانه یک مرکز یکپارچه طراحی‌شده برای ارائه تفکر نو، تحقیقات تحلیلی و راه‌حل‌های سیاستی موردنیاز برای پیشرفت ژئوپلیتیک در یکی از پیچیده‌ترین و سیال‌ترین مناطق جهان است. این مرکز پس از پیامدهای بهار عربی تأسیس شد و به نظارت بر تحولات سیاسی، ایدئولوژیک، نظامی و امنیتی در سراسر خاورمیانه و ارائه ارزیابی‌های آگاهانه از پیامدهای گسترده آن برای تصمیم‌گیرندگان کلیدی اختصاص دارد.

جامعه هنری جکسون یک اندیشکده و نیروی شکل‌دهنده سیاست است که برای اصول و اتحادهایی که جوامع را آزاد نگه می‌دارند، مبارزه می‌کند و در سراسر مرزها و خطوط حزبی برای مقابله با افراط‌گرایی، پیشبرد دموکراسی و حقوق بشر واقعی، و ایستادگی در جهانی فزاینده ناپایدار کار می‌کند.

تعداد صفحات: 73