در محیطهای سازمانی، افراد و واحدها از استراتژیهای سیاسی مختلفی برای اعمال نفوذ و قدرت استفاده میکنند. انتخاب مؤثرترین استراتژی به شرایط خاص بستگی دارد. در ادامه ۹ نوع استراتژی سیاسی پرکاربرد را بررسی میکنیم:
۱. کنترل دستور جلسه
تصمیمات در جلسات اغلب نه تنها به نظرات اعضا، بلکه به زمان اختصاص یافته بستگی دارد. با:
- حذف موارد از دستور جلسه
- یا قرار دادن آنها در موقعیتهای خاص
میتوان روند تصمیمگیری را کنترل کرد. معمولاً موارد ابتدایی با جزئیات بیشتری بررسی میشوند، در حالی که موارد انتهایی اغلب سطحی تصمیمگیری میشوند یا نادیده گرفته میشوند.
۲. انتخاب معیارهای تصمیمگیری
از آنجا که تصمیمات معمولاً بر اساس معیارهای عینی گرفته میشوند، افرادی که میتوانند این معیارها را تغییر دهند، در واقع تصمیم را کنترل میکنند. استراتژی مؤثرتر این است که به جای دفاع از گزینه مورد نظر، معیاری را پیشنهاد دهید که آن گزینه را تأیید میکند.
۳. کنترل دسترسی به اطلاعات
اطلاعات سلاح قدرتمندی در نبرد برای قدرت است. با:
- محدود کردن دسترسی به اطلاعات
- فیلتر کردن اطلاعات
- یا دستکاری دادهها
میتوان تصمیمات را کنترل کرد. این کار هم به صورت عمدی و هم ناخودآگاه انجام میشود.
۴. استفاده از کارشناسان خارجی
برای هر دیدگاهی میتوان کارشناس خارجی پیدا کرد. با انتخاب هوشمندانه کارشناس و فراهم کردن فرصت اظهار نظر برای او، میتوان بر نتیجه تصمیم تأثیر گذاشت.
۵. کنترل دسترسی به افراد تأثیرگذار
بسیاری از ایدههای خوب به دلیل عدم دسترسی به تصمیمگیران کلیدی نادیده گرفته میشوند. ارتباط منظم با مدیریت ارشد – چه در جلسات رسمی یا تعاملات غیررسمی – میتواند قدرت نفوذ را افزایش دهد.
۶. تشکیل ائتلاف
گروههایی که به تنهایی قدرت کافی ندارند، میتوانند با تشکیل ائتلاف با دیگران، قدرت خود را افزایش دهند. ائتلافها معمولاً موقتی هستند مگر اینکه پیوندهای ایدئولوژیک آنها را حفظ کند.
۷. جذب مخالفان
این استراتژی شبیه تشکیل ائتلاف است، اما رابطه پایدارتری ایجاد میکند. مثلاً دعوت از یک منتقد به عضویت در گروه برای حل مشکلات. سازمانهای مختلف از این استراتژی برای کاهش انتقادات خارجی استفاده میکنند.
۸. دستکاری نمادها
در سیاست سازمانی، استفاده از زبان و نمادهای مناسب برای توجیه تصمیمات ضروری است. این کار باعث میشود تصمیمات مبتنی بر قدرت، نتیجهای منطقی به نظر برسند.
۹. دستکاری بینفردی
این آشکارترین استراتژی سیاسی است که شامل:
- ترغیب: درخواست مستقیم همراه با اطلاعات دقیق
- دستکاری: پنهان کردن نیت واقعی و تحریف اطلاعات
- تملق: استفاده از چاپلوسی برای تغییر دیدگاه فرد هدف
یک روش مؤثرتر این است که تعریف و تمجیدها از طریق شخص سوم به فرد هدف منتقل شود تا کمتر مورد شک قرار گیرد.
نتیجهگیری
این استراتژیهای سیاسی میتوانند هم برای اهداف مثبت و هم منفی به کار روند. آگاهی از آنها به مدیران کمک میکند هم از آنها استفاده بهینه کنند و هم در برابر سوءاستفاده از آنها هوشیار باشند.
