📖 درباره کارگاه:
در دنیای امروز، بسیاری از تحلیلگران و تصمیمگیرندگان، یا صرفاً به «بازی نقطهای» میان چند کنشگر عقلانی توجه میکنند (نظریه بازیها)، یا صرفاً به «ساختارهای بازخوردی بلندمدت» مینگرند (تفکر سیستمی)، اما به ندرت هر دو را در کنار هم میبینند. این شکاف معرفتی، یکی از مهمترین دلایل ناکامی پیشبینیها در بحرانهای کلان (از سقوط ناگهانی بازارهای مالی گرفته تا غافلگیریهای ژئوپلیتیک) است. چراکه در واقعیت، تعاملات راهبردی بازیگران همواره در بستری از حلقههای بازخورد، تأخیرها و اثرات تجمعی رخ میدهند که قواعد بازی را در طول زمان تغییر میدهند.
این کارگاه با درک عمیق این خلأ طراحی شده است؛ نه به عنوان دو درس جداگانه، بلکه به عنوان یک «چارچوب تحلیلی یکپارچه». ما در این دوره، ابتدا شما را با زبان هر دو حوزه آشنا میکنیم، سپس به شما نشان میدهیم که چگونه میتوانید «یک بازی را درون یک سیستم» مدل کنید و ببینید که تغییر یک پارامتر سیستمی (مثل سرعت انتشار اطلاعات یا میزان اعتماد عمومی) چگونه میتواند «تعادل نش» یک بازی را جابهجا کند و برعکس، چگونه استراتژیهای عقلانی بازیگران میتوانند ساختار سیستم را دگرگون کنند (مثل تصمیم یک شرکت برای سرمایهگذاری کلان در فناوری سبز که حلقههای بازخورد بازار انرژی را بازتعریف میکند).
رویکرد آموزشی ما، «یادگیری از طریق ساخت و شبیهسازی» است. شما در این کارگاه، صرفاً شنونده نظریات نخواهید بود، بلکه بارها و بارها با قلم و کاغذ (و سپس با ابزارهای دیجیتال ساده)، دیاگرام میکشید، ماتریس میسازید، و تأثیر سناریوهای مختلف را روی هم میبینید. این یک دوره ریاضیمحور صرف نیست، بلکه دورهای است برای «پرورش نگاه ترکیبی»؛ نگاهی که به شما اجازه میدهد همزمان به «حرکت مهرهها روی صفحه شطرنج» و به «تغییر خود صفحه شطرنج در طول زمان» توجه کنید. نتیجه نهایی، خروج از دوگانهی کاذب «تحلیل ایستا» در برابر «تحلیل پویا» و رسیدن به یک «تحلیل پویا‑تعاملی» است که برای هر مشاور، مدیر، پژوهشگر یا دیپلماتی یک ضرورت انکارناپذیر محسوب میشود.
🎯 اهداف کارگاه:
- تسلط بر مفاهیم بنیادین نظریه بازیها (بازیهای همجمعی/غیرهمجمعی، تعادل نش، بازیهای ترتیبی و اطلاعات ناقص)
- آشنایی با اصول تفکر سیستمی (حلقههای بازخورد مثبت و منفی، تأخیرها، و رفتار دینامیک سیستمها)
- توانایی «اتصال» نظریه بازیها و تفکر سیستمی برای مدلسازی مسائلی که همزمان دارای کنشگران عقلانی و ساختارهای بازخوردی پیچیده هستند
- کسب مهارت در استفاده از ابزارهای ساده شبیهسازی (مانند دیاگرامهای حلقه علّی و ماتریسهای تأثیر متقابل) برای پیشبینی پیامدهای تعاملات راهبردی
📚 سرفصل ها:
- جلسه ۱ (بنیادهای نظریه بازیها): تعریف بازی، بازیکن، استراتژی و پاداش؛ تمایز بازیهای با مجموع صفر و غیرصفر؛ معرفی «معمای زندانی» و «بازی دوراهی» به عنوان نمونههای کلاسیک؛ کاربرد آنها در تحلیل مناقشات سیاسی (مثل مسابقه تسلیحاتی) و رقابت اقتصادی (مثل جنگ تعرفهای).
- جلسه ۲ (بنیادهای تفکر سیستمی): تفاوت نگاه خطی با نگاه سیستمی؛ معرفی حلقههای بازخورد تقویتکننده (R) و متعادلکننده (B)؛ مفهوم «تأخیر» و اثر آن بر رفتار سیستم؛ ترسیم دیاگرام حلقه علّی (CLD) برای یک پدیده سیاسی (مثل اعتماد عمومی، یا تشدید تحریمها).
- جلسه ۳ (نقطه اتصال؛ بازیها در بستر سیستمها): چالش مدلسازی تعاملات تکراری در یک سیستم پویا؛ معرفی مفهوم «بازیهای تکاملی» و «استراتژیهای پایدار تکاملی» (ESS)؛ چگونه یک سیستم (با حلقههای بازخورد) میتواند «منطق بازی» را تغییر دهد؟
- جلسه ۴ (کاربست ترکیبی در سناریوهای واقعی): ارائه دو موضوع پیچیده: (الف) مذاکرات اقلیمی (پاریس) – تحلیل بازی کشورها با درنظرگرفتن حلقههای بازخورد دمای جهانی و فشار افکار عمومی؛ (ب) بحران اقتصادی ناشی از تحریمها – مدلسازی همزمان بازی دولتها و بازیگران غیردولتی با بازخوردهای نرخ ارز و انتظارات تورمی. تمرین نهایی: شرکتکنندگان به گروههای ۳ نفره تقسیم میشوند و موظفاند یک سناریوی ترکیبی را برای یک پرونده روز (مثل اوکراین، تنگه هرمز یا رقابت فناوری چین‑آمریکا) طراحی کرده و گزارش خود را در کلاس ارائه دهند.
👥 کارگاه برای چه کسانی مفید است؟
- مدیران و مشاوران راهبردی در سازمانهای دولتی و خصوصی که با محیطهای پیچیده و متغیر سروکار دارند و نیازمند ابزاری برای تصمیمگیری جمعی و چندبُعدی هستند.
- پژوهشگران و دانشجویان دکتری در رشتههای علوم سیاسی، اقتصاد، مدیریت، و آیندهپژوهی که میخواهند پایاننامه یا مقالات خود را با روشهای ترکیبی (کیفی‑کمی) غنیتر کنند.
- تحلیلگران ارشد اندیشکدهها و مراکز امنیتی که باید همزمان به رفتار بازیگران و به روندهای ساختاری بلندمدت توجه داشته باشند.
- کارآفرینان و فعالان حوزه کسبوکار بینالمللی که میخواهند رقابتپذیری خود را در بازارهای متلاطم، با درک بهتر تعاملات راهبردی و بازخوردهای سیستمی افزایش دهند.
- هر فردی که از تحلیلهای تکبُعدی خسته شده و به دنبال یک «عینک تحلیلی جدید» برای دیدن جهان است.
📅 تعداد جلسات:
۴ جلسه به همراه یک جلسه پشتیبانی برای ارائه پروژه نهایی و دریافت بازخورد از مدرس.
🗓️ زمان برگزاری:
مهر ۱۴۰۵
💻 نحوه برگزاری:
آنلاین (در بستر اسکای روم)
📜 گواهی:
برای شرکت کنندگان در کارگاه، گواهی به زبان های فارسی و انگلیسی (به انتخاب دانش پژوه) صادر می شود.
💰 شهریه شرکت در کارگاه برای هر نفر:
۷۹۹۰۰۰۰۰ ریال
👥 ثبت نام گروهی شامل تخفیف می شود.
📞 اطلاعات بیشتر:
۰۹۹۸۱۱۹۷۷۸۳
۰۹۹۳۵۹۰۹۵۰۳
