توضیحات
|
عنوان |
تابآوری بهمثابه عامل تعیینکننده در جنگهای نامتقارن: برتری ایران در جنگ با ایالات متحده و اسرائیل |
| مقدمه | آنچه در قرن بیستویکم شاهد آن هستیم، تحولی بنیادین در ماهیت پیروزی و شکست در منازعات مسلحانه است. تجربههای تاریخی متعدد از ویتنام گرفته تا افغانستان، از لبنان ۲۰۰۶ تا یمن نشان دادهاند که برتری فناورانه و آتشبار عظیمتر، بهتنهایی تضمینکننده پیروزی نیست. در عوض، مفهومی که بهتدریج در مرکز تحلیلهای استراتژیک قرار گرفته، مفهوم «تابآوری» (Resilience) است؛ یعنی ظرفیت یک ملت، یک نظام سیاسی و یک ساختار نظامی برای جذب ضربات، بازسازی خود و ادامه مقاومت تا نقطهای که هزینه جنگ برای طرف متجاوز از منافع مورد انتظار آن فراتر رود.
گزارشهای منابع اسرائیلی و آمریکایی حکایت از آن دارند که ادامه جنگ 12 روزه به فراتر از ۱۴ روز، تابآوری اسرائیل را با چالش جدی مواجه میکرد؛ زیرا اسرائیل با عمق استراتژیک محدود، اقتصاد وابسته به فناوری و جمعیت شهری متمرکز، آسیبپذیری ساختاری در برابر جنگهای فرسایشی دارد. بسیج نیروهای ذخیره، تعطیلی بخشهایی از اقتصاد و آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی، همگی محدودیتهایی هستند که اسرائیل را در جنگهای طولانی با چالش مواجه میکنند. از سوی دیگر جنگ عربستان سعودی علیه یمن (از ۲۰۱۵) نمونهای کلاسیک از شکست قدرت برتر نظامی در برابر تابآوری است. عربستان با ارتشی مجهز به پیشرفتهترین تسلیحات غربی و بودجه دفاعی چنددهمیلیارددلاری، نتوانست انصارالله را شکست دهد. در عوض، این انصارالله بود که با موشکها و پهپادهای نسبتاً ساده، توانست زیرساختهای نفتی عربستان (حمله به آرامکو در سپتامبر ۲۰۱۹) را هدف قرار دهد و هزینه جنگ را برای ریاض غیرقابلتحمل سازد. همچنین مقابله انصارالله با نیروی دریایی آمریکا در دریای سرخ، نمونهای دیگر از عدم تقارن هزینهها است: آمریکا مجبور شد موشکهای چندمیلیوندلاری برای مقابله با پهپادهای چندهزاردلاری یمنی شلیک کند — معادلهای که از نظر اقتصادی پایدار نیست. بر اساس تجارب فوق، نوشتار حاضر، مدعایی قابلتأمل را مطرح میکند: ایران در یک رویارویی نظامی با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل، نه بهواسطه برتری تسلیحاتی، بلکه بهواسطه برتری در تابآوری، پیروز خواهد بود. این ادعا در نگاه نخست، با توجه به شکاف عظیم فناوری نظامی میان ایران و ایالات متحده، ممکن است غیرواقعبینانه بهنظر برسد. اما بررسی عمیقتر شواهد تاریخی، پویاییهای سیاسی-اجتماعی و محاسبات استراتژیک نشان میدهد که این استدلال بر پایههای تحلیلی قابلاعتنایی استوار است. |
| فهرست مطالب |
مقدمه
بازتعریف مفهوم «پیروزی» در جنگهای نامتقارن عامل زمان و صبر استراتژیک: تقابل دو منطق زمانی انسجام ملی و تضاد بمباران: چرا حملات نظامی تابآوری را تقویت میکنند عدم تقارن اراده سیاسی: جنگ انتخابی در برابر جنگ بقا حمایت بینالمللی: بازی شطرنج ژئوپلیتیکی تابآوری اقتصادی: ایمنسازی در برابر فشار ضرورت احتیاط چشمانداز |
| شماره / تاریخ انتشار | شماره 30 – 16 اسفند ۱۴۰۴ |
| تعداد صفحات | 17 |
