بازدارندگی ساختاری در ژئوپلیتیک انرژی ونزوئلا، تنگه هرمز و معماری نوین فشار آمریکا

نشریه هشدار

در شرایطی که احتمال وقوع جنگ دیگری از سوی رژیم صهیونیستی و ایالات متحده علیه ایران، بالا ارزیابی می‌شود، واشنگتن در حال اجرای یک استراتژی چندلایه برای مدیریت پیامدهای احتمالی اختلال در تنگه هرمز است. این استراتژی نه‌تنها نظامی یا دیپلماتیک نیست، بلکه یک معماری انرژی-امنیتی است که در آن، ونزوئلا به‌عنوان یک متغیر قابل تنظیم در معادله جهانی نفت مطرح می‌شود.

ایالات متحده در بلندمدت به دنبال آن است تا با اتکا به ترکیب «قدرت سخت» و «قدرت نرم»، جایگاه هژمونیک خود را تثبیت کند و از شکل‌گیری هرگونه قدرت رقیب – چه در سطح منطقه‌ای و چه در سطح جهانی – جلوگیری نماید. در غرب آسیا، هدف آن مهار ایران و کنترل گلوگاه‌های انرژی است؛ در شرق آسیا، هدف آن مهار چین؛ و در حوزه نفت و گاز، هدف آن جلوگیری از آن است که یک «قطب انرژی» بتواند بدون هماهنگی با واشنگتن، بازار را تنظیم کند. در کوتاه‌مدت، آمریکا می‌خواهد بدون ورود به یک جنگ پرهزینه، ریسک بسته شدن تنگه هرمز را مدیریت کند؛ از این‌رو، ظرفیت‌های نیم‌کره غربی – به‌ویژه شیل داخلی و ذخایر استراتژیک – را به‌عنوان «ضربه‌گیر قیمت» فعال کرده و تسلط بر منابع نفتی ونزوئلا را فرصتی برای مدیریت آینده ایران و چین تلقی می‌کند.

از این‌رو، تحلیل چگونگی سیاسی‌سازی ظرفیت اضافی نفت در نیم‌کره غربی توسط آمریکا و انتقال شوک انرژی از غرب به شرق در صورت بسته شدن تنگه هرمز در جنگ احتمالی با ایران، حائز اهمیت است. در این راستا، ضمن بررسی این نکته کلیدی که چگونه آمریکا از ونزوئلا به‌عنوان یک اهرم ژئوپلیتیکی برای مهار شوک انرژی استفاده می‌کند، محور اصلی و پرسش‌ کانونی بحث این است که چرا و چگونه استراتژی آمریکا در ونزوئلا، علیه ایران و چین طراحی شده است؟ همچنین ارزیابی محدودیت‌ها و پیامدهای منطقه‌ای و جهانی برای این الگوی فشار نیز حائز اهمیت است.