توضیحات
|
نشریه ترجمان (برگردان تحلیلهای راهبردی) |
|
| عنوان | ویکیپدیا بهمثابه زیرساختی برای مسمومسازی دانش: سازوکارهای سوگیری و راهکارهای مقابله |
| نویسنده | شلومیت لیر |
| محل انتشار | موسسه مطالعات امنیت ملی |
| تاریخ انتشار | ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ |
| زبان اصلی | انگلیسی |
| مترجم | رضا رضایی (مصدق) |
| مقدمه | در سالهای اخیر، ویکیپدیای انگلیسی به یکی از حلقههای مرکزی زیستبوم جهانیِ تولید، اعتبارسنجی و انتشار اطلاعات سوگیرانه تبدیل شده است. این اطلاعات از طریق موتورهای جستوجو و سامانههای هوش مصنوعی بازتولید میشود و از این مسیر، بهعنوان دانشی معتبر و قابلاعتماد، به مخاطبان گستردهای در سراسر جهان میرسد. فعالیت نظاممند شبکهای هماهنگ و دارای انگیزه ایدئولوژیک از ویراستاران، این پلتفرم را، در موضوعات مرتبط با اسرائیل، به زیرساختی مهم برای مسمومسازی دانش بدل کرده است.
این فرایند از طریق چارچوببندی یکسویه، گزینش جهتدار منابع، حذف زمینه، تغییر اصطلاحات کلیدی و ساخت چارچوب رواییای انجام میشود که تأسیس و موجودیت دولت اسرائیل را نوعی بیعدالتیِ مستمر جلوه میدهد و از این طریق، اصل حق موجودیت آن را زیر سؤال میبرد. پیامدهای این سوگیری دانشی، تهدیدی راهبردی برای تابآوری اسرائیل و توانایی آن در دفاع از جایگاه خود در عرصه بینالمللی ایجاد میکند؛ تهدیدی که آثار آن در میان جوامع یهودی سراسر جهان نیز قابل مشاهده است. این مقاله راههایی را برای مقابله با مسمومسازی دانشی که در ویکیپدیای انگلیسی رخ میدهد پیشنهاد میکند؛ از جمله اقداماتی که هم در داخل پلتفرم و هم بیرون از آن باید صورت گیرد. مقاله سازوکارهای عملیاتی سوگیری دانش در این پلتفرم را بررسی میکند و به چالشهایی میپردازد که پیش روی کسانی قرار دارد که میکوشند بیطرفی دانش را حفظ کنند. |
| تعداد صفحات | 33 |
| تاریخ انتشار نشریه | شماره 39 – 21 شهریور 1405 |








